Thursday, 23 March 2017

FUKUYAMA & TIẾNG CƯỜI NHẠT CUỐI CÙNG (Nguyễn Quang Dy)




Nguyễn Quang Dy
23/3/2017

Hôm qua vào mạng Viet-studies đọc thấy bài này hay quá (The Last Hollow LaughAEON, March 21, 2017). Tuy không biết tác giả (Paul Sagar), nhưng tôi đã đọc một mạch. Khi phân tích cuốn sách gây tranh cãi The End of History and the Last Man (Francis Fukuyama, 1992), Paul Sagar không chỉ bênh vực Fukuyama mà còn lý giải rất hay về Trumpism. Tôi đã định dịch, nhưng việc dịch mất thời gian, và bản dịch thường không hay bằng nguyên bản tiếng Anh, nên tôi xin tóm tắt để giới thiệu với những bạn đọc nào quan tâm đến bài viết này của Paul Sagar cũng như cuốn sách đó của Fukuyama. 

Cũng như nhiều người khác, tôi học hỏi được nhiều khi đọc cuốn sách gây tranh cãi đó của Fukuyama, nhưng thú thực lúc trước tôi chưa hiểu lắm về lập luận của ông ấy, và cũng hơi hoang mang khi thấy nhiều người phản bác. Vì vậy, khi đọc bài phân tích này của Paul Sagar, tôi thấy sáng tỏ hơn nhiều và thán phục tầm nhìn của Fukuyama. Đúng là lúc đó (năm 1992) Fukuyama chỉ nói đến nước Nhật (đang nổi lên thách thức Mỹ). Cách đây 25 năm, Trung Quốc chưa trỗi dậy, và nước Mỹ chưa có Trumpism.

Nhưng tại sao từ năm 1992 Fukuyama đã dự đoán được những gì xảy ra ở Mỹ năm 2016. Có rất ít học giả có thể đoán trước điều “tất yếu” đó. Noam Chomsky là một ví dụ khác, khi ông ấy dự  đoán từ năm 2010 về những gì xảy ra năm 2016. Lúc đó người ta chẳng thèm nghe và thậm chí còn hiểu lầm. Vì vậy, những người có tầm nhìn xa thường cô đơn. Cách đây 100 năm khi Albert Einstein nói về “sóng hấp dẫn” (hay “nếp nhăn”) của vũ trụ thì chắc nhiều người nghĩ rằng ông ấy khùng. Còn Einstein thì cho rằng “chỉ có hai điều vô hạn là vũ trụ và sự ngu xuẩn của con người” (và ông ấy không dám chắc về điều thứ nhất). 

Làm thế nào mà Fukuyama lúc đó lại nghĩ ra từ megalothymia để lý giải sự trỗi dậy của những người như Donald Trump. Đó là một thuật ngữ mà Fukuyama vận dụng khái niệm thần học của Plato để mô tả phần hồn của những kẻ độc đoán và tham vọng. Tuy cách đây 25 năm, cuốn sách gây tranh cãi của Fukuyama bị nhiều người chỉ trích, hiểu lầm và đối xử bất công, nhưng đến nay thì lập luận của ông ấy bỗng trở thành “tiên tri”.  

Lịch sử tư duy của con người nói chung và người Mỹ nói riêng thường rất gập ghềnh. Sau vụ khủng bố “9/11” và nhất là sau thất bại của cuộc chiến Iraq, người Mỹ càng chỉ trích tầm nhìn “sai trái” về “sự thắng thế” của trật tự thế giới dựa trên dân chủ tự do. Vì người ta ngộ nhận gán cho Fukuyama tầm nhìn đó, nên ông ấy trở thành nạn nhân của những lời chỉ trích bất công, như một sự hiểu lầm đáng tiếc. Theo Paul Sagar, cuốn sách của Fukuyama không đề xướng tầm nhìn đó, mà ông ấy chỉ muốn tìm hiểu để làm rõ lịch sử.  

Vì Fukuyama không phải là một học giả kiểu truyền thống, nên ông ấy hiểu Lịch Sử (viết hoa) như sự quan tâm sâu sắc đến cấu trúc sự tồn tại của xã hội loài người. Fukuyama cho rằng Lịch Sử đầy phức tạp bởi các lực lượng đối kháng triệt tiêu nhau để thúc đẩy xã hội phát triển. Ông lấy cảm hứng từ tác phẩm của nhà triết học Đức Georg Hegel, qua diễn giải của nhà triết học Nga Alexandre Kojève. Cả hai cùng đề xuất “Lịch Sử là quá trình qua đó các mâu thuẫn trong trật tự xã hội cũ triệt tiêu nhau bằng cách vượt qua xung đột để tiến tới một trật tự mới nơi các mâu thuẫn cũ biến mất vì sự đối kháng đã được hóa giải”.  

Ví dụ rõ nhất về quan điểm “biện chứng” đó là Karl Marx (cũng chịu ảnh hưởng sâu sắc bởi  Hegel) cho rằng giai cấp tư sản và vô sản cuối cùng sẽ vượt qua đối kháng bởi môt giai đoạn cách mạng chống chủ nghĩa tư bản, để tiến lên chủ nghĩa cộng sản. Fukuyama cho rằng Lịch Sử (viết hoa) thực ra là quá trình phát triển của xã hội loài người một cách hợp lý hóa (giải quyết các mâu thuẫn một cách biện chứng), để tiến lên từng nấc một: từ thời Mông muội (Dark Ages), đến thời Phục hưng (Renaissance), qua thời Khai sáng (Enlightenment), với những phát kiến mở đường cho chủ nghĩa tư bản dựa trên dân chủ tự do.

Fukuyama đã vứt bỏ quan điểm siêu hình của Hegel cũng như quan điểm “duy vật biện chứng” của Marx. Thay vào đó, Fukuyama đề xuất phương pháp nghiên cứu khoa học hiện đại kết hợp với tiến bộ công nghệ, song song với nền kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa, nhằm lý giải tại sao văn minh loài người đã tiến bộ được như vậy. Cái chốt là chủ nghĩa tư bản dựa trên dân chủ tự do là giai đoạn cuối của tiến trình Lịch Sử. Măc dù nó không hoàn thiện, nhưng đó là mô hình tốt nhất mà chúng ta có. Vì vậy, Fukuyama mới có câu nói nổi tiếng “Lịch Sử đã chấm dứt”, và  chúng ta đang sống trong giai đoạn “Hậu Lịch Sử”. 

Trong phân tích của mình, Fukuyama luôn nhấn mạnh đến yếu tố thymos (tiếng Hy Lap có nghĩa là “tinh thần”). Đó là sự công nhận tâm lý con người, mà Thomas Hobbes gọi là “tự hào” (pride) và Jean-Jacques Rousseau gọi là “tự trọng” (amour proper). Người ta luôn có nhu cầu được yêu thích và tôn trọng bởi người khác. Theo Fukuyama, một số người luôn ganh đua và tham vọng muốn được công nhận là đứng đầu. Có người muốn được tôn trọng, và nếu cảm thấy không được như ý, thì họ sẽ phá phách, gây rối.

Có đủ lý do để chúng ta cho rằng từ đỉnh cao đó người ta có thể trượt xuống dốc (quay trở về Lịch sử) nhưng ở mức độ tồi tệ hơn. Fukuyama cho rằng con người không chỉ có thymos mà còn có megalothymia. Đó là ham muốn không chỉ được tôn trọng và công nhận đúng mức, mà còn muốn thống trị kẻ khác một cách quá mức. Megalothymia không hẳn là xấu, nhưng nếu không nhắm tới mục đích đúng thì nó có thể trở thành tàn bạo, muốn thống trị và áp bức kẻ khác. Lịch Sử luôn ẩn tàng nguy cơ tại điểm kết thúc.   

Trong phần thứ hai của tên cuốn sách mà Fukuyama gọi là The Last Man, ông ấy đã tham chiếu và vận dụng quan điểm của nhà triết học Đức Friedrich Nietzsche, khi lập luận rằng xã hội hiện đại tuy nhấn mạnh sự thật và minh bạch, nhưng đã “giết chết Thượng đế” (killed God) mà không có gì khác để thay thế. Hầu hết con người hiện đại đều là những kẻ tiểu nhân, trì trệ, và nhàm chán, bị ám ảnh bởi thế giới vật chất tầm thường. Nói cách khác, nếu thiếu  megalothymia thì không còn gì lớn lao, mà chỉ còn sự tầm thường.

Nếu “người cuối cùng” (the last man or woman) không hài lòng với cuộc sống vật chất vì không đáp ứng megalothymia, họ sẽ buồn chán bởi tình trạng “nô lệ không có chủ” mà Fukuyama đề cập đến như cuộc sống dựa trên “tiêu thụ hợp lý”. Sự lan tỏa của khái niệm đại đồng cùng với chính trị dân chủ thế tục, dẫn đến sự phản ứng quyết liệt, đặc biệt bởi những người đã bị mất vị thế truyền thống tại nấc thang xã hội của họ, và họ cảm thấy bị lừa dối bởi không được công nhận như họ tin là mình xứng đáng (nghe quen quen?).

Fukuyama dự đoán rằng sự phản ứng đó cuối cùng phải có lối thoát chính trị và có thể trở thành bùng nổ. Nhưng cánh Tả và CNCS đã phá sản và thất bại. Những con người “hậu Lịch Sử” bị thúc đẩy bởi megalothymia sẽ không còn mơ hồ bởi thế giới đại đồng, hay thực tế độc tài trần trụi. Đe dọa lớn hơn đối với sự ổn định của các xã hội dân chủ tự do là sự trỗi dậy của các phần tử cực Hữu mị dân, sẵn sàng đáp ứng những lợi ích vị kỷ và sự phản ứng của dân chúng, lợi dụng những ham muốn của con người để giành quyền cai trị.

Trong tầm nhìn của mình về “Lịch Sử chấm dứt”, Fukuyama không dự đoán những biến động cụ thể của năm 2016 diễn ra thế nào. Ông ấy nói rất ít về Trung Quốc trong mối tương quan với Mỹ, trong khi đề cập nhiều đến Nhật. Tuy nhiên, Fukuyama biết rõ hơn nhiều người khác là năm 2016 sẽ đầy biến động, và những sự kiện đầy kịch tính năm 2016 sẽ dẫn chúng ta đi đâu. Tuy những kiến giải gần đây của Fukuyama không đề cập lại những chủ đề trong cuốn sách, nhưng chính Fukuyama, chứ không phải những người chỉ trích ông, mới có quyền cười nhạt. Khi Fukuyama đề cập đến sự nông cạn và trống rỗng về văn hóa của những người nổi tiếng, chắc trong đầu ông ấy đã có một ví dụ cụ thể, như biểu tượng megalothymia. Còn ai khác nếu đó không phải là Donald Trump. Điểm cuối cùng là, tuy Fukuyama không dự đoán cụ thể Trump chính là “người cuối cùng” (the last man), sẽ làm đảo lộn trật tự của thời kỳ “Hậu Lịch Sử”, nhưng ông ấy đã nói đúng hơn nhiều người khác.

NQD. 22/3/2017

 Tác giả gửi cho viet-studies ngày 22-3-17




LÀM NGƠ SAO ĐÀNH ! (Kim Nguyên, Brussels)




Kim Nguyên, Brussels
Posted by adminbasam on 23/03/2017

Những sự kiện dồn dập gần đây xảy ra trên quê hương càng lúc càng đưa đất nước Việt Nam vào cảnh cùng cực, dồn người dân Việt chìm sâu hơn vào vũng lầy bế tắc. Những ai còn tấm lòng với quê hương, còn suy tư đến vận mệnh của dân tộc, còn biết lo cho tiền đồ đất nước không thể ngồi yên được nữa.
.
Một người mẹ Việt Nam đang còng lưng mưu sinh ở tuổi sắp lìa đời, chính là hình ảnh của đất nước VN ngày nay. Ảnh: internet
.
Đất nước mình trải qua bốn ngàn năm lịch sử. Cũng có những lúc thăng trầm, người dân Việt cũng từng phải trải qua số phận nghiệt ngã dưới sự thống trị của ngoại bang. Nhưng chưa bao giờ người Việt Nam bị tước mất cả cái quyền làm chủ mảnh đất nơi cha ông mình hay chính mình đổ mồ hôi; nước mắt và cả máu để khai phá, vun bồi. Dưới chế độ Cộng sản Việt Nam hôm nay, ngay cả cái quyền nhỏ nhoi ấy cũng bị nhà nước cưỡng đoạt.
.
Một ngàn năm bắc thuộc, gần trăm năm Tây thuộc, dân tộc Việt Nam vẫn giữ được bản chất hiền hòa, truyền thống đạo đức, tinh thần nhân ái sẻ chia và tinh thần bất khuất không cúi đầu trước bất công, cường quyền. Thế mà chỉ với hơn 60 năm ở miền Bắc và hơn 40 năm toàn cõi Việt Nam sống dưới ách thống trị của chủ nghĩa Cộng Sản, hôm nay đây, trên quê hương thân yêu của chúng ta, những giá trị truyền thống tốt đẹp được vun bồi bởi bao nhiêu thế hệ cha ông đã bị hủy hoại một cách thảm thương: ngươi Việt Nam sẵn sàng lừa dối nhau, thậm chí đầu độc nhau chỉ vì lợi nhuận. Người ta sẵn sàng giết nhau chỉ vì một việc hết sức nhỏ nhoi. Quan hệ cha mẹ với con cái, thầy giáo và học trò hôm nay đã biến đổi theo chiều hướng đi xuống một cách thảm thương.
.
Có thể nói rằng xã hội Việt Nam hôm nay không hề có chỗ đứng đàng hoàng, xứng đáng cho người lương thiện. Những ai dám đứng thẳng lưng, dám ngẩng cao đầu, những ai dám nói lên sự thật, phê phán sự dối trá luôn luôn là những người bị bạc đãi, bị trù dập tận tình hầu như ở tất cả mọi môi trường trên đất nước Việt Nam. Giới trẻ thì bị đầu độc có hệ thống bởi một nền giáo dục phi nhân bản, dạy cho con người sống ích kỉ, vô cảm với tha nhân, vô trách nhiệm với vận mệnh tổ quốc. Giới trẻ (và giới còn hơi trẻ) thích vui chơi, sống hời hợt, buông thả, thích vẻ xa hoa bề ngoài…. Tương lai nào cho Việt Nam với lớp trẻ đa số tiêm nhiễm những quan niệm sống như vậy?
.
Trong suốt chiều dài lịch sử Việt chưa có một triều đại nào lại bán nước, buôn dân trắng trợn như Cộng sản Việt Nam hôm nay. Bọn họ bán nước, buôn dân theo nghĩa đen: Họ bán biển đảo cho Tàu có văn tự hẳn hoi để đổi lấy súng đạn tàn sát anh em. Họ buôn dân qua việc xuất khẩu những công nhân. Giai cấp này bị chính “đại diện chân chính” của mình gởi ra nước ngoài để phải lao động cực nhọc, bị bóc lột tàn tệ nơi xứ người. Những Trần Ích Tắc, Lê Chiêu Thống xem ra chưa đáng là học trò của những thế hệ lãnh đạo đảng Cộng sản Việt Nam, từ thế hệ Hồ Chí Minh đến thế hệ Nguyễn Phú Trọng hôm nay.
.
Nhà nước Việt Nam thì đang nợ ngập đầu: Mỗi đứa trẻ ngay từ lúc sinh ra đã được nhà nước ưu ái “tặng” ngay con số hơn 1000 đô la tiền nợ (nếu tính hết cả những món nợ mờ ám thì con số còn cao hơn nữa, thậm chí có thể gấp đôi). Số tiền mà rất nhiều người dân nghèo Việt Nam trong suốt cả cuộc đời lam lũ không bao giờ có thể có được. Và nếu cứ thế này thì người dân Việt Nam thế hệ hôm nay cùng với nhiều thế hệ kế tiếp sẽ phải oằn lưng trả nợ để cho tập đoàn Cộng sản Việt Nam và nhiều thế hệ hậu duệ hưởng cuộc sống giàu sang. 
.
Đất nước hôm nay nhìn đâu cũng thấy thảm trạng: từ môi trường bị hủy hoại tận tình, do sự tiếp tay của tập đoàn cầm quyền với những quan chức chỉ biết vơ vét, hưởng thụ, bất chấp mọi hậu quả thảm thương mà cả nước phải gánh chịu qua nhiều thế hệ. Sông Cửu Long, dòng sông được ví như dòng sữa mang lại nguồn sống dồi dào cho những cánh đồng cò bay thẳng cánh ở đồng bằng Nam Phần, dòng sữa ấy đang cạn kiệt, đe dọa sự sống còn của vựa lúa từng nuôi sống cả nước. Con sông Đồng Nai hiền hoà và những cánh đồng, vườn tược của miền Đông Nam phần cũng đang bị ô nhiễm trầm trọng. Đặc biệt là quả bom bùn đỏ khổng lồ treo lơ lửng trên cao Nguyên Trung phần đang đe dọa sự sống của cả một dẫy đồng bằng ven biển. Con sông Hồng đang bị đe dọa đem ra “làm thịt”. Còn biết bao con sông, cánh rừng từ Nam chí Bắc đã và đang bị khai tử để phục vụ cho nhu cầu không đáy của bọn quan tham?
.
Ngư dân Việt Nam đáng thương đang bị bọn cướp biển Trung Cộng, với sự làm ngơ đồng lõa của Cộng sản Việt Nam, bứng khỏi ngư trường truyền thống, ngư trường đã nuôi sống bao nhiêu thế hệ Việt Nam. Đến nỗi những ngư dân Việt khốn khổ kia phải chạy sang đánh cá nơi ngư trường của các nước lân bang để bị bắt bớ, tù đày, tàu đánh cá thì bị tịch thu, phá hủy. Trách nhiệm bảo vệ dân lành, thuộc về ai?  Những kẻ hàng ngày nhận bổng lộc từ tiền thuế của dân đã chẳng bảo vệ dân mà đang dồn người dân Việt vào đường cùng!
.
Dân Việt Nam đang chết dần chết mòn trên chính quê hương của mình bởi sự đầu độc, phá hoại tinh vi, có lớp lang, có hệ thống của kẻ thù phương bắc, được tiếp tay bởi chính những người mang dòng máu Việt Nam do chúng đào tạo. Được cài cắm để làm tay sai cho ngoại bang, huỷ hoại quê hương.
.
Người dân nước mình đang phải hàng ngày sống với những nghịch lý. Nghịch lý đến độ khó tin đối với những người được sinh ra, lớn lên nơi những quốc gia tôn trọng con người:
.
– Có người dân xứ tự do nào tưởng tượng được việc chính những người cảnh sát có nhiệm vụ bảo vệ người dân trước sự bạo hành của bọn côn đồ khi cởi bộ đồng phục ra liền biến thành những tay côn đồ đánh đập người dân tàn bạo hơn cả bọn côn đồ thật sự?
.
– Có người dân xứ tự do nào tưởng tượng được hình ảnh nạn nhân bị mất công ăn việc làm, mất cả môi trường sống, bị bần cùng hóa bởi thảm họa môi trường nhưng bị chính quyền đối xử bất công, khi đi kiện đòi công lý, lại bị chính những người làm nhiệm vụ bảo quốc an dân đánh đập dã man?
.
– Có nước nào trên thế giới này mà những người mẹ khi lên tiếng bảo vệ cho lũ con mình trước nạn ấu dâm lại bị đánh đập dã man, trong khi chính những tên quỷ râu xanh đội lớp người ấy được bao che bởi những người cầm quyền như ở Việt Nam?

– Có nơi nào trên thế giới này người dân bày tỏ lòng yêu nước chống bọn ngoại xâm, lại bị đàn áp, đánh đập dã man bởi chính những người cầm quyền cùng chủng tộc, như chuyện đang xảy ra ở Việt Nam?
.
Có bao giờ người Việt Nam bị các dân tộc khác xem rẻ rúng như thế này chưa? Con gái Việt Nam đứng xếp hàng cho người ta chọn như những món hàng. Công nhân Việt Nam đem bán sức lao động ở các xứ ngày trước họ chẳng hơn gì mình. Lao nô xứ Việt phải làm công việc nặng nhọc mà người bản xứ chê không làm. Bị xem thường, bị bóc lột tàn tệ không biết phải kêu cứu cùng ai khi mà những người đại diện của họ ở sứ quán các nước, lại ngoảnh mặt làm ngơ trước lời kêu cứu của đồng bào mình.
.
Người dân khổ sở trên đất nước Việt Nam đang phải oằn lưng đóng thuế để nuôi hai bộ máy cồng kềnh: bộ máy nhà nước, song song với bộ máy đảng, từ trung ương tới địa phương, bao gồm những đảng viên Cộng sản Việt Nam, những kẻ bám vào đảng chỉ để hưởng những bổng lộc từ xương máu dân lành. Họ là những con ký sinh trùng gớm ghiếc đang ký sinh trên thân thể còm cõi của mẹ Việt Nam. Khi người dân kiệt quệ không còn khả năng đóng góp thì họ bán tới tài nguyên, bán luôn đất nước để tiếp tục sinh tồn. Cộng sản Việt Nam đang làm điều đó trước sự vô cảm của nhiều người trong chúng ta.
.
Có nguồn tin cho rằng theo một thỏa thuận ngầm đã được ký kết ở Thành Đô năm 1990 giữa đại diện 2 đảng Cộng sản Việt và Tàu , Việt Nam sẽ sát nhập vào nước Tàu vào năm 2020 sắp tới. Độ chính xác của nguồn tin này vẫn còn là dấu hỏi. Nhưng theo thiển ý người viết, thì cần gì phải đợi tới năm 2020. Người Tàu từ lâu đã hành động như chốn không người trên đất nước Việt Nam: Họ thiết lập những căn cứ bất khả xâm phạm trên những yếu điểm của đất nước. Tuyệt đối cấm chỉ người Việt Nam bén mảng đến, dù đó là người của cơ quan công quyền Việt Nam. Họ đang nắm trong tay sinh mệnh của dân Việt bằng những quả bom bùn, bằng những nhà máy sẵn sàng phóng ra chất độc hủy hoại đất nước, con người Việt Nam. Kinh tế Việt Nam lệ thuộc vào họ mọi mặt, từ nguyên liệu đến việc xuất cảng, nhập cảng… Họ lập những khu phố Tàu. Họ thực hiện các công trình lớn nhỏ trên khắp Việt Nam. Bất cứ ai nói lên tiếng nói chống Tàu thì có “người của họ” đứng ra lo liệu việc trấn áp….
.
Vậy thì nhập vào nước Tàu hay để nguyên hiện trạng có khác gì nhau bao nhiêu? Khi sát nhập Việt Nam họ còn gặp phải những trở ngại pháp lý, ngoại giao, phải đối đầu với sự chống đối chính đáng từ dân tộc Việt Nam, dân tộc mà tổ tiên của nước Tàu đã nhiều lần được học những bài học thấm thía khi manh tâm xâm chiếm nước ta. Bởi vậy, Trung Cộng đâu cần phải chờ đến năm 2020 mà việc Hán hóa Việt Nam đã thực hiện từ lâu và đang tiến triển theo hướng họ muốn!
.
Chúng ta nỡ nào làm ngơ trước sự tồn vong của đất nước? Xin đừng ngoảnh mặt làm ngơ, đừng làm kẻ bàng quang, xem như đó là chuyện thiên hạ, không hề liên quan đến mình. Người trong nước hay hải ngoại đều có thể góp phần. Những người đang may mắn sống ở những đất nước tự do, được nói, được hành động, được suy nghĩ tự do. Xin đừng quên những người đang bị bịt miệng, trói tay. Hãy nói giùm họ, hãy hành động trong khả năng của mình. Đừng xuôi tay chấp nhận số phận nghiệt ngã đang từng ngày đổ xuống quê hương Việt Nam yêu dấu. Sẽ không ai thay chúng ta để giành lại sinh lộ cho dân tộc trước hiểm họa diệt vong trước mắt.
.
Brussels, đầu mùa xuân 2017
Kim Nguyên





THẤY GÌ TỪ VỤ TS NGUYỄN QUANG A BỊ CHẶN GẶP NHÀ NGOẠI GIAO ÚC ? (Lê Dung / SBTN)




Lê Dung / SBTN
23 tháng 3, 2017

Tiến Sĩ Nguyễn Quang A nhận thư mời của Đại sứ Úc Craig Chittick tới dự cuộc chia tay bà Nadia Krivetz vào ngày 22-3-2016. Nhưng ông đã bị 6 an ninh Hà Nội tống lên xe trong lúc ông đang đi đến nhà ông đại sứ – một kiểu bắt cóc thường thấy.

Sau đó, TS Nguyễn Quang A đã có thư xin lỗi các nhà ngoại giao Australia vì không thể đến được, đồng thời lên án hành vi ngang ngược của giới công an Việt Nam.

TS Nguyễn Quang A

Nhưng chỉ ba tuần trước khi xảy ra vụ bắt cóc trên, TS Nguyễn Quang A còn được tự do bay từ Hà Nội vào Sài Gòn để dự một sự kiện đặc biệt “nhạy cảm”: buổi trao giải Văn Việt lần 2 do Ban vận động Văn đoàn độc lập VN tổ chức, nhà văn Nguyên Ngọc chủ trì, tại quán cà phê Sỏi Đá ở Quận 3 (TS Nguyễn Quang A là nhà tài trợ lớn cho giải này).

Đáng chú ý, buổi trao giải này được là tổ chức công khai tại Sài Gòn,  thậm chí còn có mặt một số trí thức hải ngoại như Lý Lan, Đặng Tiến…, cùng một số phóng viên báo nhà nước. Công an bao quanh, mở cả cửa phòng họp để thoải mái ghi hình, nhưng không phá. Công an chỉ chặn không cho ra khỏi nhà 2 thành viên “cứng đầu” Ban vận động Văn đoàn độc lập VN là ông Lê Phú Khải và ông Phạm Đình Trọng.

Nhưng tất cả cũng chỉ đến thế. Chính sách nhất quán “luôn quan tâm và bảo vệ quyền con người” của nhà cầm quyền CSVN đã chỉ luôn nhất quán với những gì có lợi cho chính quyền và công an có khả năng kiểm soát. Còn đi gặp giới ngoại giao nước ngoài là cấm!

Vì hoạt động ngoại giao là độc quyền của chính quyền…

Vào tháng Năm năm 2016, TS Nguyễn Quang A đã bị công an cấm không được gặp Tổng thống Obama tại Hà Nội. Cùng năm đó, TS Nguyễn Quang A đã bị công an bắt cóc đến 3 lần khi đi gặp giới ngoại giao nước ngoài.

Một trường hợp khác cũng cho thấy nhà cầm quyền Việt Nam đã “thành tâm” đến thế nào đối với giới trí thức dân chủ nhân quyền và xã hội dân sự:

Vào tháng 2/2017, Tiến Sĩ Nguyễn Xuân Diện – một người bất đồng chính kiến – tổ chức giới thiệu sách Đường thi Quốc âm cổ bản cùng Nhà xuất bản Tổng hợp TP.HCM ngay tại Bảo tàng lịch sử TP.HCM. Buổi giới thiệu sách này diễn ra công khai và an toàn. Tham dự có nhiều nhân vật bất đồng và báo chí nhà nước, sau đó được báo chí nhà nước đưa tin.

Nhưng ít ngày sau, khi bước ra đường để tưởng niệm ngày chiến tranh biên giới Việt – Trung 14/2, ông Nguyễn Xuân Diện lập tức bị công an gô cổ bắt về phường.

Lẽ đương nhiên, “yêu nước” là độc quyền của nhà nước, mà người dân không có bất cứ quyền gì về chuyện này.

Cho tới lúc này, mục tiêu chính của nhà cầm quyền vẫn chỉ là tiến hành chủ trương chiêu dụ giới dân chủ nửa vời và giới người Việt hải ngoại. Do đó, họ chỉ mở cho những hoạt động nào mà công an nghiễm nhiên “vào tận phòng để quay phim”, còn chính quyền lại dễ tuyên truyền và lấy điểm “nhân quyền” với quốc tế để phục vụ cho mục tiêu kiếm lợi từ “thương mại song phương”.

Lê Dung / SBTN



View My Stats